योग शांती
योग शांती
योग शांती हा हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचा शांतीविधी असून तो व्यक्तीच्या जन्मकुंडलीतील अशुभ योगांचे शमन करण्यासाठी केला जातो. जन्मपत्रिकेत असलेले काही ग्रहयोग जीवनात अडथळे, विलंब, मानसिक तणाव किंवा अपयश निर्माण करतात असे मानले जाते. अशा नकारात्मक परिणामांना कमी करून जीवनात संतुलन, शांती व समृद्धी आणण्यासाठी योग शांती केली जाते.
हा विधी वैदिक ज्योतिषशास्त्राच्या तत्त्वांवर आधारित असून महाराष्ट्र, गुजरात तसेच भारतातील इतर भागांत प्रचलित आहे.
“योग शांती” या शब्दाचा अर्थ
योग – जन्मकुंडलीतील विशिष्ट ग्रहसंयोग
शांती – दोष शमन किंवा नकारात्मक प्रभाव कमी करण्यासाठी केलेला विधी
म्हणजेच, जन्मकुंडलीतील अशुभ ग्रहयोगांचे परिणाम कमी करण्यासाठी केला जाणारा विधी म्हणजे योग शांती होय.
योग शांती कधी केली जाते?
खालीलप्रमाणे अशुभ योग आढळल्यास योग शांती केली जाते:
काळसर्प योग
केमद्रुम योग
श्रापित योग
ग्रहण योग
इतर अशुभ ग्रहसंयोग
योग शांती पुढील प्रसंगी केली जाऊ शकते:
जन्मानंतर किंवा आयुष्याच्या कोणत्याही टप्प्यावर
विवाह, नोकरी, व्यवसाय, संतती यांसारख्या महत्त्वाच्या प्रसंगांपूर्वी
ज्योतिषांनी सांगितलेल्या शुभ मुहूर्तावर
योग शांतीचा उद्देश
योग शांती पुढील कारणांसाठी केली जाते:
अशुभ ग्रहयोगांचे नकारात्मक परिणाम कमी करणे
वारंवार येणारे अडथळे व अडचणी दूर करणे
जीवनात शांती, आरोग्य, समृद्धी व स्थैर्य प्राप्त करणे
शुभ ग्रहबल वाढवणे
योग शांतीमध्ये केले जाणारे विधी
सामान्यतः खालील विधी केले जातात:
संकल्प
योग शांती करण्याचा संकल्प केला जातो.
मंत्रजप
ग्रहांशी संबंधित वैदिक मंत्रांचा जप केला जातो.
होम / हवन
अग्नीद्वारे शुद्धीकरण व ग्रहशांतीसाठी हवन केले जाते.
नवग्रह पूजन
नऊ ग्रहांची विधीपूर्वक पूजा केली जाते.
दान
परंपरेनुसार अन्न, वस्त्र, धान्य किंवा दक्षिणा दान केली जाते.
योग शांती व इतर शांती विधींमधील फरक
योग शांती – अनेक अशुभ ग्रहयोगांचे शमन करते
काळसर्प शांती – विशिष्ट काळसर्प योगासाठी
मंगळ शांती – मंगळ दोषासाठी
जनन शांती – जन्मनक्षत्राशी संबंधित दोषांसाठी
आध्यात्मिक महत्त्व
योग शांतीचे आध्यात्मिक महत्त्व पुढीलप्रमाणे आहे:
ग्रहऊर्जांचे संतुलन साधते
कर्माशी संबंधित अडथळे कमी करते
मानसिक शांती व आध्यात्मिक प्रगती वाढवते
भाग्य व पुरुषार्थ यामध्ये समन्वय साधते
योग शांतीसाठी प्रमुख पवित्र स्थळे
योग शांती खालील पवित्र स्थळी प्रामुख्याने केली जाते:
त्र्यंबकेश्वर, नाशिक
रामकुंड, नाशिक
उज्जैन (महाकालेश्वर)
काशी (वाराणसी)